Skóra |
| Jest to największy narząd powłoki wspólnej u kręgowców o skomplikowanej budowie i wielorakich funkcjach. U człowieka powierzchnia skóry 1,5- 2m kw. a grubość wynosi mniej więcej 5mm. Składa się z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej i tkanki podskórnej. Naskórek tworzy kilka powłok: Podstawna, kolczysta, ziarnista i rogowa są to tak zwane komórki nabłonkowe inaczej kreatynocyty. W skórze właściwej zbudowanej z tkanki łącznej znajdują się włokna kolagenowe i elastyna. Oprócz włókien występują także elementy komórkowe: fibroblasty, mastocyty, oraz komórki krwi oraz nerwy i naczynia. Tkankę podskórną tworzy tkanka łączna i tłuszczowa. W skórze wbudowane są przydatki skórne: gruczoły łojowe, włosy, paznokcie i gruczoły potowe.
Funkcje skóry: a) izolacja środowiska wewnętrznego organizmu od czynników zewnętrznych- jest to mechaniczna osłona i tarcza obronna przed drobnoustrojami chorobotwórczymi b) gospodarka tłuszczowa c) gospodarka witaminowa d) melanina chroni organizm przed mutagennym promieniowaniem ultrafioletowym e) wydzielanie dokrewne a także reakcje odpornościowe dzięki zawartym w skórze komórkom Langerhansa f) odbiór bodźców ze środowiska zewnętrznego poprzez receptory umieszczone w naskórku i skórze. Odbiór tych sygnałów może odbywać się poprzez dotyk, ból, ciepło, zimno. g) termoregulacja organizmu h) u kręgowców niższych skóra bierze udział w oddychaniu i) udział w gospodarce wodno- elektrolitowej Skóra pełni rolę strażnika organizmu. Chroni nas przed takimi czynnikami jak:
1. oparzenia- są skutkiem oddziaływania na skórę zbyt wysokich temperatur. Istnieją cztery kategorie oparzeń wyrażone są w stopniach. Czwarty najcięższy stopień oparzeń charakteryzuje się martwicą skóry a także tkanek znajdujących się pod nią, najczęściej oparzenia czwartego stopnia doprowadzają do śmierci. 2. odmrożenia są skutkiem skurczenia się naczyń krwionośnych podczas zimna co doprowadza do niedotlenienia komórek skórnych. Wyróżniamy odmrożenia pierwszego, drugiego i trzeciego stopnia. Przy trzecim stopni odmrożeń utrata uszkodzonych komórek prowadzi bardzo długiego gojenia trwającego zwykle kilka miesięcy. 3. albinizm- jest chorobą spowodowaną brakiem w skórze melaniny. Osoby dotknięte albinizmem charakteryzuje jasna skóra, tęczówka oka oraz blond włosy. 4. trądzik- występuje najczęściej u osób w okresie dojrzewania. Jest skutkiem nadmiernej aktywności gruczołów łojowych. 5. nadmierne opalanie może prowadzić do wielu chorób skóry najczęściej do niegroźnych oparzeń czy starzenia się skóry lecz także do powstania nowotworu na przykład czerniaka skóry. |